Box 3: de plannen voor 2028 en het laatste nieuws
Nederland belast vermogen nu op een aangenomen rendement. Dat stelsel houdt juridisch geen stand, en het kabinet wil naar belasting over werkelijk rendement. Hoe dat eruit komt te zien ligt al jaren onder vuur. Bureau Aard volgt dit dossier op de voet. Op deze pagina leggen wij uit hoe box 3 werkt, wat de plannen zijn en waar de discussie over gaat — en wij houden bij wat er in Den Haag besloten wordt, zodat jij het niet zelf hoeft bij te houden.
Wat is box 3?
De inkomstenbelasting kent drie boxen. Box 1 belast inkomen uit werk en de eigen woning, box 2 het inkomen uit een aanmerkelijk belang in je eigen bv, en box 3 belast inkomen uit sparen en beleggen. Daarin vallen spaargeld, beleggingen, een tweede woning, verhuurd vastgoed, cryptovaluta en vorderingen. Schulden gaan er, boven een drempel, vanaf.
Het bijzondere aan box 3 is dat Nederland niet belast wat je werkelijk verdient, maar een forfaitair rendement: een percentage dat de wet aanneemt, per soort bezit. In 2026 is dat 1,28 procent over bank- en spaartegoeden, 6,00 procent over overige bezittingen en 2,70 procent aftrek over schulden. Over de uitkomst betaal je 36 procent belasting, voor zover je vermogen uitkomt boven het heffingvrij vermogen van €59.357 per persoon, of €118.714 met een fiscaal partner.
Sinds de arresten van de Hoge Raad van 6 juni 2024 mag je daar tegenbewijs tegenin brengen. Was je werkelijke rendement lager dan het forfait, dan telt het werkelijke rendement. De bewijslast ligt daarbij bij jou, en dat is precies waar wij vaak bij helpen.
Wat het kabinet wil bereiken
Het forfaitaire stelsel is juridisch onhoudbaar gebleken. De Hoge Raad oordeelde in juni 2024 dat zowel de Wet rechtsherstel box 3 als de Overbruggingswet in strijd is met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens zodra het forfait hoger uitvalt dan het werkelijke rendement. De tegenbewijsregeling die daarop volgde is een pleister: die lost het per geval op, maar maakt de uitvoering zwaarder en het stelsel ingewikkelder. Het doel van de hervorming is daarom simpel te formuleren en moeilijk uit te voeren: belasten wat iemand werkelijk verdient. Daarvoor liggen twee smaken op tafel.
Vermogensaanwasbelasting
Je rekent elk jaar af over de waardeverandering van je vermogen, ook als je niets verkoopt. Dit was de hoofdregel in het oorspronkelijke wetsvoorstel. Voordeel: eenvoudig bij te houden en een stabiele opbrengst. Nadeel: je betaalt belasting over winst die je nog niet in handen hebt, en dat kan knellen bij vastgoed of aandelen die je niet wilt verkopen.
Vermogenswinstbelasting
U rekent pas af bij verkoop, over het verschil tussen aankoop- en verkoopprijs. Dit is wat de novelle tot uitgangspunt maakt. Voordeel: je betaalt wanneer het geld er daadwerkelijk is. Nadeel: verkrijgingsprijzen moeten decennialang worden bijgehouden, en de Belastingdienst kan die gegevens niet uit de bankadministratie halen.
In de huidige plannen worden die twee gecombineerd. Vanaf 2028 zou ongeveer negentig procent van de vermogensbestanddelen onder de vermogenswinstbelasting vallen. Bank- en spaartegoeden, vorderingen, rechtstreeks aangehouden cryptovaluta en bepaalde verzekeringsproducten blijven voorlopig onder de vermogensaanwasbelasting. Vanaf 2030 zou de vermogenswinstbelasting voor alles gelden.
Waarom het nog steeds niet rond is
Over het doel is bijna iedereen het eens. De ruzie gaat over de uitvoering, de rekening en het tempo.
Kan de Belastingdienst het aan?
In de uitvoeringstoets van 22 oktober 2026 oordeelde de Belastingdienst negatief op alle vijf onderzochte onderdelen. De novelle is technisch maakbaar, maar voor belastingjaar 2028 niet uitvoerbaar. Banken kunnen de benodigde gegevens in 2028 en mogelijk ook in 2029 niet leveren, waardoor belastingplichtigen hun verkoopwinsten zelf moeten berekenen. Het tijdelijke hybride stelsel vergt 252 extra medewerkers en circa 31 miljoen euro.
Wie betaalt de rekening?
De hervorming kost geld, en de dekking komt grotendeels uit box 3 zelf. In de voorstellen zakt het heffingvrij vermogen van €59.357 naar €30.846, het niveau van 2020, gaat het forfait voor overige bezittingen in 2027 naar 7,87 procent, en daalt het heffingvrij resultaat in 2028 van €1.800 naar €1.000. De Tweede Kamer vond dat te veel bij kleine spaarders neerslaan; dat deel is in oktober ingetrokken.
Houdt het juridisch stand?
Dit is de pijnlijkste. De Raad van State wijst erop dat het onderscheid tussen vermogensbestanddelen — de een onder vermogenswinst, de ander onder vermogensaanwas — onvoldoende is gerechtvaardigd en kwetsbaar is voor procedures. Precies het probleem waar het nieuwe stelsel een einde aan moest maken, dreigt dus terug te keren. Ook noemt de Afdeling een novelle ongeschikt voor een stelselwijziging van deze omvang.
Waarom de haast?
De novelle moet vóór 31 december 2026 zijn aangenomen, omdat de Belastingdienst en de banken tijd nodig hebben om hun systemen aan te passen. Die deadline botst met de zorgvuldigheid: de Raad van State adviseert het wetsvoorstel in te trekken en het nieuwe stelsel in één keer in 2030 in te voeren, en in de tussenjaren het huidige forfaitaire stelsel met tegenbewijsregeling te laten staan.
Wat er tot nu toe is gebeurd
Laatst bijgewerkt
De Wet werkelijk rendement box 3 is in februari 2026 door de Tweede Kamer aangenomen, maar de Eerste Kamer wil hem in deze vorm niet. Het kabinet probeert het voorstel te redden met een novelle. Die route staat sinds eind oktober zwaar onder druk: de Belastingdienst noemt 2028 niet uitvoerbaar en de Raad van State adviseerde op 2 november om het wetsvoorstel in te trekken. Wat er in 2027 en 2028 gebeurt, hangt af van de stemming over het Belastingplan op 12 november.
Belangrijk om te weten: vrijwel alles op deze pagina gaat over vóórstellen, niet over vastgestelde regels. Tot er een besluit ligt geldt het huidige forfaitaire stelsel met de tegenbewijsregeling. Neem op basis van deze pagina dus geen onomkeerbare beslissingen zonder dat iemand naar je eigen cijfers heeft gekeken.
De omkaderde berichten zijn de momenten waarop de koers veranderde. Wij werken deze tijdlijn bij zodra er iets gebeurt, en vermelden bij elk bericht de bron.
Trek het wetsvoorstel in en voer het nieuwe stelsel pas in 2030 in
De Afdeling advisering adviseert de Wet werkelijk rendement box 3 in te trekken, de novelle niet in te dienen en met een nieuw voorstel te komen, zodat in 2030 in één keer een volledige vermogenswinstbelasting kan ingaan. Zet het kabinet de novelle toch door, dan moet invoering voor alle vermogensbestanddelen naar 2030. In beide gevallen blijft het forfaitaire stelsel met tegenbewijsregeling in 2028 en 2029 gelden. Een novelle is volgens de Afdeling ongeschikt voor een stelselwijziging van deze omvang, en de dekking is incompleet. Bron: Raad van State
Aangepast Belastingplan, stemming op 12 november
Het kabinet onderhandelt met zeven oppositiepartijen over het verzachten van de lastenverzwaring voor werkenden met 350 miljoen euro. Het eerdere voorstel waarbij kleinere spaarders en beleggers meer zouden gaan betalen is ingetrokken. De Tweede Kamer stemt op 12 november over het Belastingplan. Bron: Accountancy Vanmorgen
Uitvoeringstoets negatief op alle vijf onderdelen
De novelle is technisch maakbaar, maar voor belastingjaar 2028 niet uitvoerbaar. Banken kunnen in 2028, en mogelijk ook in 2029, niet alle benodigde gegevens leveren; belastingplichtigen moeten hun vervreemdingsvoordelen dan zelf berekenen. Het tijdelijke hybride stelsel vergt 252 fte en circa 31 miljoen euro aan extra uitvoeringskosten. Bron: Fiscaal Vanmorgen
Commissie stemt voorlopig in en wacht op de Tweede Kamer
De commissie voor Financiën stemt voorlopig in met de voorgestelde route voor de uitwerking van box 3. Een definitief besluit over de behandeling in de Eerste Kamer volgt pas nadat de Tweede Kamer de novelle heeft behandeld. Bron: Eerste Kamer
Novelle naar de Raad van State voor spoedadvies
De novelle gaat naar de Raad van State zonder dat de alternatieve dekking rond is. De novelle moet vóór 31 december 2026 zijn aangenomen, onder meer omdat de Belastingdienst en ketenpartners tijd nodig hebben om hun systemen aan te passen. Bron: PwC
Novelle gaat toch door, met forse dekking
Per brief laten de minister-president en de minister van Financiën weten dat de novelle er toch komt. Vanaf 2028 zou de vermogenswinstbelasting gelden voor financiële instrumenten, vanaf 2030 voor alle box 3-bezittingen. De voorgestelde dekking: het forfait voor overige bezittingen omhoog met 1,5 procentpunt naar 7,87 procent vanaf 2027, het heffingvrij vermogen terug van €59.357 naar €30.846, het heffingvrij resultaat in 2028 van €1.800 naar €1.000, het hoge box 2-tarief tijdelijk naar 29,2 procent, en de grens voor excessief lenen in vijf stappen van €500.000 naar €100.000 in 2031. Bron: PwC
Novelle voorlopig van de baan
Minister Heinen laat weten dat de novelle er voorlopig niet komt, omdat het kabinet het niet eens is geworden over de dekking. Bron: PwC
Wetsvoorstel aangehouden
De Kamer stemt over de motie-Schalk c.s., die geen bezwaar maakt tegen het intrekken van het wetsvoorstel. Het wetsvoorstel wordt aangehouden in afwachting van de aangekondigde novelle. Bron: Eerste Kamer
Plenaire behandeling, vier moties
De Eerste Kamer behandelt het wetsvoorstel plenair. Er worden vier moties ingediend. Het lid Crone verzoekt de stemming uit te stellen tot de behandeling van de aangekondigde novelle. Bron: Eerste Kamer
Brief over verbeteringen: vermogenswinstbelasting in beeld
De staatssecretaris stuurt een brief met mogelijke verbeteringen. Het wetsvoorstel blijft de basis, maar het kabinet onderzoekt een vermogenswinstbelasting. Dit is het moment waarop de koers kantelt. Bron: Rijksoverheid
Tweede Kamer neemt het wetsvoorstel aan
Het gewijzigde voorstel wordt aangenomen. Voor stemmen SP, GroenLinks-PvdA, D66, Volt, PvdD, CDA en VVD. Tegen stemmen 50PLUS, DENK, SGP, ChristenUnie, JA21, BBB, Groep Markuszower, PVV en FVD. Bron: Eerste Kamer
Deadline: uiterlijk 15 maart 2026 aannemen
Minister Heinen dringt aan op snelle behandeling. Om invoering per 2028 te halen moet de Tweede Kamer het voorstel uiterlijk 15 maart 2026 aannemen. Bron: Rijksoverheid
Wetsvoorstel naar de Tweede Kamer
Het wetsvoorstel Wet werkelijk rendement box 3 gaat naar de Tweede Kamer. Doel blijft invoering per 1 januari 2028. Bron: Rijksoverheid
2027 is niet haalbaar, kabinet mikt op 2028
Invoering per 1 januari 2027 blijkt niet haalbaar. Het kabinet verschuift de beoogde ingangsdatum naar 1 januari 2028. Bron: Rijksoverheid
Eerste advies: ingrijpend en moeilijker te begrijpen
De Raad van State adviseert over het oorspronkelijke wetsvoorstel: de wet kan ingrijpende gevolgen hebben en maakt het stelsel moeilijker te begrijpen. Bron: Rijksoverheid
Voor wie dit het hardst aankomt
De gevolgen verschillen sterk per situatie. Hieronder staat per groep wat er op tafel ligt; klik door voor wat wij voor je doen.
De dga
De helft van de voorgestelde dekking zit niet in box 3 maar in box 2. De grens voor excessief lenen bij de eigen vennootschap zou in vijf stappen dalen naar €100.000 in 2031, terwijl het hoge box 2-tarief tijdelijk zakt naar 29,2 procent om dividenduitkeringen aan te moedigen. Dat vraagt om één rekensom over meerdere jaren, niet om een besluit per jaar.
De mkb-ondernemer
Vermogen dat naast de onderneming is opgebouwd valt eerder en voller in de heffing: het heffingvrij vermogen zou teruggaan van €59.357 naar €30.846, het niveau van 2020. Verhuurd vastgoed valt onder de overige bezittingen, waarvan het forfait vanaf 2027 met 1,5 procentpunt zou stijgen naar 7,87 procent.
De zzp’er
Een buffer voor magere maanden is geen belegging, maar telt wel mee. Bij een heffingvrij vermogen van €30.846 komt een gemiddelde reserve sneller boven de grens. De tegenbewijsregeling blijft in 2028 en 2029 gelden; of die in jouw geval gunstig uitpakt, hangt af van wat je werkelijk aan rendement hebt gehaald.
Particulier vermogen
Onder een vermogenswinstbelasting wordt pas afgerekend bij verkoop. Dat verschuift het moment waarop overdragen fiscaal gunstig is, en maakt de volgorde van schenken, verkopen en vererven belangrijker dan het jaar waarin je het doet.
Wachten op Den Haag hoeft niet
Of het nieuwe stelsel er in 2028 of in 2030 komt, weet niemand. Wat wél kan: je werkelijke rendement over de afgelopen jaren laten uitrekenen, kijken of de tegenbewijsregeling iets oplevert, en de lening bij je eigen bv doorrekenen tegen de voorgestelde grenzen. Dat zijn beslissingen die nu al geld schelen, ongeacht hoe de wet uitpakt.
Hier hangt het mee samen
Box 3 staat zelden op zichzelf. Een lening bij de eigen bv, een schenking, verhuurd vastgoed of een bezwaarprocedure raken er allemaal aan.
Onze dienstenVeelgestelde vragen
In box 3 vallen spaargeld, beleggingen, een tweede woning, verhuurd vastgoed, cryptovaluta en vorderingen. Schulden gaan er boven een drempel vanaf. Je eigen woning en je onderneming vallen in box 1, een aanmerkelijk belang in je eigen bv in box 2.
Het tarief is 36 procent, maar niet over je vermogen zelf: over een aangenomen rendement. In 2026 is dat 1,28 procent over bank- en spaartegoeden, 6,00 procent over overige bezittingen en 2,70 procent aftrek over schulden. Pas boven een heffingvrij vermogen van €59.357 per persoon, of €118.714 met fiscaal partner, betaal je iets.
Dat is op dit moment niet zeker. Het kabinet wil het, maar de Belastingdienst noemt 2028 niet uitvoerbaar en de Raad van State adviseert uitstel tot 2030. Tot er een besluit ligt gaan wij uit van het huidige forfaitaire stelsel met tegenbewijsregeling.
Bij vermogensaanwas betaal je elk jaar over de waardestijging, ook als je niets verkoopt. Bij vermogenswinst betaal je pas bij verkoop, over het verschil tussen aankoop- en verkoopprijs. De novelle maakt vermogenswinst het uitgangspunt.
Verhuurd vastgoed valt onder de overige bezittingen. Het forfait daarvoor zou vanaf 2027 met 1,5 procentpunt omhoog gaan naar 7,87 procent. Of het in 2028 onder de vermogenswinstbelasting komt, hangt af van wat er met de novelle gebeurt.
Dat hangt af van je werkelijke rendement: was dat lager dan het forfait, dan kan de regeling gunstig zijn. De regeling blijft volgens het advies van de Raad van State ook in 2028 en 2029 gelden. Wij rekenen het voor je uit voordat je het formulier indient.
In de voorstellen wel. De grens voor excessief lenen zou vanaf 2027 in vijf jaarlijkse stappen dalen van €500.000 naar €100.000 in 2031. Leningen voor de eigen woning blijven buiten die grens.
Een hypotheek op de eigen woning valt in box 1, ook als die aflossingsvrij is, zolang die aan de voorwaarden voor de eigenwoningregeling voldoet. Een lening voor verhuurd vastgoed of een tweede woning hoort in box 3 en verlaagt daar het belaste vermogen.
Wat betekent dit voor jou?
De regels veranderen, je situatie verandert mee. Wij rekenen de scenario’s door voordat je een besluit neemt — vast & vooraf afgesproken.
Plan een gesprek5554 CA Valkenswaard
5831 JH Boxmeer